در بحبوحه تشدید تنش‌ها میان ایالات متحده و رژیم ایران، قواعد کشتیرانی در تنگه هرمز دستخوش تغییر شده است. این تحولات هم‌زمان با فشارهای مداوم آمریکا بر تهران و ارائه طرح‌هایی برای تسهیل و تأمین امنیت تردد کشتی‌ها در یکی از حیاتی‌ترین گذرگاه‌های دریایی جهان برای تجارت نفت صورت می‌گیرد.

هم‌زمان، تقویت قوای نظامی آمریکا در منطقه ادامه دارد و با تهدیدهای مکرر رئیس‌جمهور ایالات متحده، مبنی بر انجام حمله‌ای بزرگ علیه حکومت ایران همراه شده است.

چه چیزی در پسِ تغییر و تحولات در آرایش نیروهای دریایی ایالات متحده در خاورمیانه نهفته است؟

نیروهای دریایی ایالات متحده در خاورمیانه هم‌زمان شاهد جابه‌جایی‌هایی هستند: ناو هواپیمابر «جورج اچ. دابلیو. بوش» منطقه را ترک کرده و به سمت شرق، یعنی حوزه عملیاتی ناوگان هفتم در منطقه هند-آرام، در حرکت است؛ در حالی که ناو هواپیمابر «تئودور روزولت» و گروه آمادگی آبی-خاکی «ماکین آیلند» از سن‌دیگوی کالیفرنیا عازم خاورمیانه هستند. هم‌زمان، ناو «جورج واشنگتن» و گروه آمادگی آبی-خاکی «یو‌اس‌اس باکسر» همچنان در منطقه حضور دارند.

این تحرکات نیروی دریایی ایالات متحده هم‌زمان با اظهارات دیروز (شنبه) پیت هگست، وزیر دفاع، در فرودگاه «کلرادو اسپرینگز» در ایالت کلرادو صورت گرفت. او از مشخص کردن اینکه آیا ناو «روزولت» به دو ناو هواپیمابرِ حاضر در خاورمیانه خواهد پیوست یا جایگزین یکی از آن‌ها خواهد شد، خودداری کرد و اظهار داشت که مأموریتش ارائه طیف وسیعی از گزینه‌های ممکن به دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور، است.

در بحبوحه پرسش‌های فزاینده پیرامون استقرار نیروی دریایی ایالات متحده در خاورمیانه، واحد اطلاعات منبع‌باز شبکه الجزیره با تحلیل تصاویر ماهواره‌ای و داده‌های رسمی آمریکا، موقعیت دقیق این سه ناو هواپیمابر و دو گروه عملیاتی آبی-خاکی را مشخص و میزان نزدیکی آن‌ها به منطقه را ارزیابی کرد.

جابه‌جایی ناو «جورج اچ. دابلیو. بوش» از خاورمیانه به منطقه عملیاتی ناوگان هفتم، هم‌زمان با حرکت ناو هواپیمابر «تئودور روزولت» صورت می‌گیرد که بندر سن‌دیه‌گوی آمریکا را به مقصد خاورمیانه ترک کرده است.

داده‌های ناوبری سامانه «مارین‌ترافیک» (MarineTraffic) —که در زمینه ردیابی شناورها فعالیت می‌کند— نشان می‌دهد که ناو «روزولت» در تاریخ ۲۷ سپتامبر سن‌دیه‌گو را ترک کرده است. سیگنال این کشتی روز بعد، در حالی که در فاصله تقریبی ۸۴ مایل دریایی (حدود ۱۵۵ کیلومتری) جنوب غربیِ ورودی خلیج سن‌دیه‌گو قرار داشت، قطع شد.

جدیدترین تصاویر رسمی نیروی دریایی ایالات متحده، حضور این ناو هواپیمابر را در اقیانوس آرام ثبت کرده است؛ در تاریخ ۱ اکتبر ۲۰۲۶، این ناو در حال انجام عملیات‌های معمول در محدوده عملیاتی «ناوگان سوم» مشاهده شد. نیروی دریایی، این شناور را به عنوان ناو پرچمدار «گروه ضربت ناو هواپیمابر ۹» معرفی می‌کند.

در ۳۱ اوت، دریاسالار «داریل کادل»، فرمانده عملیات نیروی دریایی ایالات متحده، اعلام کرد که ناو «روزولت» (Roosevelt) ناو هواپیمابر بعدی خواهد بود که به دریای عرب اعزام می‌شود. قرار است این ناو جایگزین ناو «جورج واشنگتن» (CVN-73) شود—ناوی که معمولاً در ژاپن مستقر است اما در حال حاضر در حوزه مسئولیت «ناوگان پنجم» فعالیت می‌کند—تا بدین ترتیب امکان بازگشت ناو مذکور به منطقه عملیاتی معمول خود در اقیانوس آرام فراهم گردد.

در خصوص ناو تهاجمی-آبی‌خاکی «ماکین آیلند» — که به گفته یک مقام آمریکایی، بیش از ۲۰۰۰ نیروی متعلق به «سیزدهمین یگان اعزامی تفنگداران دریایی» را حمل می‌کند — تصاویر ماهواره‌ای ثبت‌شده در ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶ این شناور را در اقیانوس آرام و در جنوب غربی سن‌دیگو نشان دادند.

علاوه بر ناو «مکین آیلند» (Makin Island) که عازم خاورمیانه است، نیروی دریایی ایالات متحده حضور ناو تهاجمی-آبی‌خاکی «یو‌اس‌اس باکسر» (USS Boxer) را در منطقه عملیاتی ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا تأیید کرده است؛ ناوی که یگان‌هایی از «یازدهمین واحد اعزامی تفنگداران دریایی» را با خود حمل می‌کند. فرماندهی نیروی دریایی آمریکا در خاورمیانه در ماه سپتامبر تأیید کرد که ناو «باکسر» برای پشتیبانی از امنیت و ثبات دریایی به این منطقه اعزام شده است.

ناو «باکسر» (Boxer) به عنوان ناو پرچمدار یک گروه عملیاتی آبی-خاکی عمل می‌کند؛ گروهی که شامل ناوهای «یو‌اس‌اس پورتلند» (LPD-27) و «یو‌اس‌اس کامستاک» (LSD-45) نیز بوده و در کنار «یازدهمین یگان اعزامی تفنگداران دریایی» فعالیت می‌کند. هم‌زمان، گروه «ماکین آیلند» (Makin Island) نیز با «سیزدهمین یگان اعزامی تفنگداران دریایی» مشغول عملیات است. بدین ترتیب، تحرکات علنی این دو گروه با اظهارات یک مقام آمریکایی مبنی بر اعزام دو گروه آبی-خاکی به نزدیکی ایران همخوانی دارد؛ هرچند آن مقام نامی از این ناوها نبرده بود.

در حال حاضر، «یو‌اس‌اس جورج واشنگتن» (CVN-73) تنها ناو هواپیمابر آمریکایی است که حضور آن در منطقه عملیاتی «ناوگان پنجم» بر اساس آخرین اطلاعات رسمی تأیید شده است؛ فرماندهی آمریکا در اوایل ماه اکتبر تصاویری منتشر کرد که این ناو را در آب‌های خاورمیانه نشان می‌داد.

اگرچه وزیر دفاع ایالات متحده از افشای جزئیات مربوط به استقرار نیروهای نظامی آمریکا در خاورمیانه خودداری کرده است، اما موقعیت و تحرکات فعلیِ سه ناو هواپیمابر و دو گروه عملیاتی آبی-خاکی در منطقه مشخص شده است؛ با این حال، هنوز معلوم نیست که آیا ناو «جورج اچ. دابلیو. بوش» — که هم‌اکنون در تایلند مستقر است — به خاورمیانه بازخواهد گشت یا خیر.

این تحرکات نیروی دریایی ایالات متحده در بحبوحه تنش‌های جاری با رژیم ایران صورت می‌گیرد؛ چرا که رئیس‌جمهور آمریکا بار دیگر بر تهدید خود مبنی بر انجام حملات جدید تأکید کرده است.

اکسیوس به نقل از یک مقام آمریکایی:

فرماندهی مرکزی در خصوص انجام حملات در یمن تردیدهای جدی داشت، چرا که این کار می‌توانست توجه‌ها را از ایران منحرف سازد. ما در حال حاضر هیچ‌گونه اقدام نظامی در یمن انجام نخواهیم داد، اما این وضعیت ممکن است تغییر کند.

آمریکا به اعمال فشار دیپلماتیک و نظامی ادامه می‌دهد

کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، به شبکه سی‌بی‌اس گفت:

حجم محموله‌هایی که از تنگه هرمز عبور می‌کنند، در هفته‌های اخیر همچنان رو به افزایش بوده است. تصمیم چین برای توقف صادرات گازوئیل و بنزین بر بازارها تأثیر گذاشته است. رئیس‌جمهور ترامپ هم‌زمان فشار دیپلماتیک و نظامی بر ایران را حفظ کرده است. اروپا ذخایر عظیمی از گازوئیل در اختیار دارد که بخشی از آن می‌تواند برای کاهش قیمت‌های جهانی به بازار عرضه شود.

تداوم سقوط ارزش ریال ایران در سایه فشارهای فزاینده ناشی از محاصره

ارزش ریال ایران در برابر دلار به پایین‌ترین سطح تاریخی خود، یعنی ۲.۷ میلیون واحد، سقوط کرده است؛ این در حالی است که ریال از ابتدای سال ۲۰۲۶ تاکنون بیش از ۸۰ درصد از ارزش خود را از دست داده و نرخ تورم نیز به حدود ۹۰ درصد رسیده و هزینه‌های مربوط به اقلام ضروری و اجاره‌بها به‌شدت افزایش یافته است.

خبرنگار الجزیره در تهران، گزارش داد که کاهش فعالیت‌های تجاری، محاصره دریایی و ممنوعیت پروازهای ایران، همگی در ایجاد کمبود ارز نقش داشته‌اند. بانک مرکزی ایران در تلاش برای حمایت از ارزش ریال، از عرضه تا سقف ۲ میلیارد دلار خبر داده بود؛ با این حال، افت ارزش پول ملی و افزایش قیمت‌ها باعث شده است تا ایرانیان برای حفظ ارزش پس‌انداز خود در برابر تورم، به خرید طلا روی آورند.