به گزارش الجزیره، ماجرا از آنجا آغاز شد که «شبکه خبر» — کانال خبری وابسته به سازمان صداوسیمای دولتی — مصاحبه‌ای را با قالیباف پخش کرد. او که در مقام رئیس مجلس و سرپرست تیم مذاکره‌کننده ایران در برنامه حضور یافته بود، قرار بود درباره موضوعاتی همچون جنگ، تنگه هرمز، مذاکرات با واشنگتن و تفاهم‌نامه اسلام‌آباد صحبت کند. با این حال، پخش برنامه پیش از پایان مصاحبه قطع شد؛ آن هم درست در لحظه‌ای که قالیباف — بنا بر گزارش رسانه‌های ایران — مشغول توضیح مسائلی پیرامون وجوه بلوکه‌شده ایران و جزئیات آن تفاهم‌نامه بود.

با بازبینی تصاویرِ لحظه قطع پخش برنامه، مشخص شد که مصاحبه درست در حین تشریح سازوکار آزادسازی منابع مالی بلوکه‌شده ایران متوقف شده است؛ به‌ویژه پس از آنکه قالیباف به توافقی برای خرید غلات و گندم با استفاده از این منابع اشاره کرد و آن را به دولت مرحوم ابراهیم رئیسی نسبت داد.

مرکز رسانه‌ای مجلس اعلام کرد که این مصاحبه «در راستای اجرای دستور رهبر انقلاب» مبنی بر نظارت بر مفاد تفاهم‌نامه اسلام‌آباد و اطلاع‌رسانی به افکار عمومی انجام شده بود. این مرکز افزود که مصاحبه مذکور از پیش ضبط شده و بیش از دو ساعت پیش از زمان مقرر برای پخش، به سازمان صداوسیما تحویل داده شده بود، اما پخش آن در میانه برنامه متوقف گردید؛ مرکز رسانه‌ای مجلس تأکید کرد که اگر سازمان تصمیم به عدم پخش بخشی از گفتگو داشت، دست‌کم می‌بایست پیش از آن با مجلس هماهنگی می‌کرد.

بخش‌های حذف‌شده

خبرگزاری رسمی ایرنا با استناد به بیانیه‌ای از سوی «تیم رسانه‌ای رسمی» قالیباف، این روایت را تأیید کرد. در این بیانیه آمده است که بخش‌های پخش‌نشده شامل پاسخ به ادعاها درباره بازرسی‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (IAEA) از تأسیسات هسته‌ای ایران، جزئیاتی پیرامون تلاش‌ها برای آزادسازی منابع مالی بلوکه‌شده، پاسخ به اظهارات رئیس‌جمهور آمریکا و توضیحاتی درباره پیام رهبر انقلاب در خصوص این توافق بوده است.

این ماجرا از آن جهت حساسیت ویژه‌ای دارد که سازمان صداوسیما یک رسانه دولتیِ معمولی نیست؛ بلکه بر اساس اصل ۱۷۵ قانون اساسی ایران، انتصاب و برکناری رئیس آن بر عهده رهبر جمهوری اسلامی است و این فرایند تحت نظارت شورایی متشکل از نمایندگان رئیس‌جمهور، رئیس قوه قضائیه و مجلس شورای اسلامی انجام می‌شود.

این مسئله به‌سرعت از یک اختلاف رویه‌ای به سطحی کلان‌تر و سیاسی ارتقا یافت؛ «خانه ملت» — ارگان خبری مجلس — با انتشار مطلبی تحت عنوان «وقتی تلویزیون ملی غیرحرفه‌ای‌ترین اقدام را به بدترین شکل ممکن مرتکب می‌شود»، نحوه برخورد سازمان صداوسیما با مصاحبه رئیس مجلس را مورد انتقاد قرار داد. طرح این موضوع در تریبون مجلس، به این رخداد ابعادی نهادی بخشید و آن را به پیامی مستقیم از سوی قوه مقننه خطاب به سازمان صداوسیما تبدیل کرد.

«رفتار غیراخلاقی»

تندترین انتقادها از درون خودِ مجلس مطرح شد؛ رسانه‌های ایران به نقل از مجتبی زارعی، نماینده مجلس، این ماجرا را «رفتار غیراخلاقی» از سوی جناحی در سازمان صداوسیما توصیف کردند که «خارج از چارچوب‌های سازمانی» عمل می‌کند و هدفش رئیس قوه مقننه بوده است. زارعی تا آنجا پیش رفت که مدعی شد این جناح در اوجِ آنچه او «جنگ روایت‌ها و اطلاعات» میان رئیس‌جمهور آمریکا و قالیباف می‌نامید، «در کنار ترامپ ایستاده» است و خواستار رسیدگی فوری به این موضوع شد.

این ادبیات، عمق تنش‌ها در درون نهادهای حاکمیت ایران را آشکار می‌سازد؛ برای منتقدان سازمان صداوسیما، مسئله صرفاً تقسیم یک مصاحبه به دو بخش نیست، بلکه بحث بر سر این است که چه کسی سکان‌دارِ تریبونِ روایت رسمی است: مجلس و رئیس تیم مذاکره‌کننده —که خواهان تفاهم با واشنگتن هستند— یا آن جناح رسانه‌ای و سیاسیِ درون صداوسیما که مذاکره را خطری برای کشور یا نوعی امتیازدهی می‌داند؟

در همین راستا، وب‌سایت اصلاح‌طلب «انتخاب» گزارش تصویری‌ای با عنوان «زوج جبلی-جلیلی: پشت‌پرده قطع مصاحبه قالیباف» منتشر کرد. این گزارش حاکی از آن بود که سازمان صداوسیما «تحت نفوذ تیم سعید جلیلی» قرار گرفته و سخنان قالیباف را درست در لحظاتی که مشغول ارائه توضیحات مهمی درباره تفاهم‌نامه و مذاکرات با ایالات متحده بود، قطع کرده است. اگرچه این برداشت بیانگر موضعی رسمی نیست، اما بازتاب‌دهنده اتهامات فزاینده‌ای است مبنی بر اینکه تلویزیون دولتی به جناح مخالف مذاکره، نفوذ بیشتری بر آنتن خود می‌دهد.

سعید جلیلی نماینده رهبر انقلاب در شورای عالی امنیت ملی و از چهره‌های شاخص جریان اصولگرای تندرو محسوب می‌شود؛ نکته قابل‌توجه اینکه برادر او، وحید جلیلی، سمت معاونت جبلی (رئیس سازمان صداوسیما) را بر عهده دارد.

وب‌سایت «جماران»، وابسته به حسن خمینی، نیز قطع سخنان قالیباف را نه یک رویداد منفرد، بلکه بخشی از الگویی گسترده‌تر در عملکرد سازمان صداوسیما ارزیابی کرد؛ بر اساس این گزارش، این سازمان رسانه‌ای فضای وسیعی را در اختیار منتقدان دولت و مذاکره‌کنندگان قرار می‌دهد، در حالی که برای صداهای حامی دیپلماسی و تفاهم، مجالی محدود قائل می‌شود.

شبکه رسمی که میان روایت «سازمان پخش» — که از «بخش دوم» سخن می‌گفت — و دیدگاه پارلمان — که این رخداد را قطعِ ناهماهنگِ یک مصاحبه ضبط‌شده می‌دانست — گرفتار شده بود، به آینه‌ای برای شکاف‌های عمیق‌تر درون نظام بدل گشت؛ مصاحبه‌ای که هدفش تشریح روند مذاکرات و مفاد تفاهم با واشنگتن برای افکار عمومی بود، در نهایت ابعادِ مناقشه پیرامونِ همان روند را آشکار ساخت.

فیلم زیر: روایت جمهوری اسلامی از توافق با آمریکا پس از انتشار جزییات فرو ریخت