
اصطلاح «آفتابی شدن» به معنای ظاهر شدن، آشکار شدن و علنی گشتن است. این عبارت زمانی به کار میرود که فردی پس از مدتها غیبت، مخفیشدن یا دوری از اجتماع، در انظار عمومی ظاهر شود.
بر اساس تصاویری که روز جمعه توسط رسانههای حکومتی در ایران منتشر شد، احمد وحیدی، از فرماندهان سپاه پاسداران در مقابل تابوت خامنهای دیده شد. نمایندگانی از گروههای تروریستی حزبالله لبنان، حماس و جنبش جهاد اسلامی نیز در این مراسم حضور یافتند. در این مراسم، خانوادههای حسن نصرالله، و فرمانده ارشد، عماد مغنیه — متحدان نزدیک لبنانی جمهوری اسلامی که هر دو در حملات پیشین اسرائیل ترور شدند — حضور داشتند.
این مراسم شامگاه پنجشنبه با قرار گرفتن تابوت خامنهای—که عمامه سیاهش بر روی آن نهاده شده بود—در برابر جمعیتی از هواداران گریان آغاز شد. طنین شعارهای حزنانگیز در فضای محل برگزاری مراسم پیچید و برخی از حاضران در کنار تابوت، گلهایی را بر سر جمعیت میپاشیدند.
خبرگزاریهای حکومتی تصاویری از آمادهسازی برای مراسم تشییع در روزهای آینده منتشر کردهاند؛ از جمله نصب هزار چادر در پارک ملت تهران و نصب توالتهای سیار در مکانهای مختلف. برخی از کاربران از هزینههای بالایی که خرج مراسم شده سوال کردهاند.
عدهای گفتهاند: در گذشته در زمان بلایای طبیعی مثل زلزله، مدیریت بحران کشور به این سرعت جواب نداده است و تمهیدات و تجهیزات کافی در اختیار آسیبدیدگان قرار نگرفته است که حالا دارد تا این حد خرج این مراسم میشود. این نشان میدهد که برای حکومت پروپاگاندا و بقایش مهمتر است تا رفاه و آسایش مردم.
برخی از مخالفان حکومت هم عکسهای تابوت علی خامنهای را با عنوان «تراپی» دست به دست و از کشته شدن او ابراز خرسندی کردهاند. گروهی درباره کارنامه سیاسی علی خامنهای صحبت کرده و او را جنایتکار بزرگ تاریخ ایران خواندهاند.
آنها گفتهاند سالها حکومت او ظلم، خفقان و کشتار برای مردم آورد و اظهار امیدواری کردهاند که ایران پس از خامنهای، ایران آزاد باشد. همزمان جاده چالوس و آزادراه تهران-شمال یکطرفه شده است و بسیاری از این فرصت تعطیلات چندروزه برای سفر استفاده کردهاند.
عدهای هم کنجکاوند که ببینند مجتبی خامنهای آیا برای اولین بار پس از رسیدن به مقام رهبری، برای مراسم تشییع پدر و دیگر اعضای خانوادهاش بالاخره در انظار عموم ظاهر میشود یا نه.
آنها میگویند فکر میکردند که یکی از دلایل به تعویق افتادن مراسم تشییع، حضور مجتبی خامنهای باشد و حالا عدم حضور او سوالها و گمانهزنیهای بیشتری را برمیانگیزد. هنوز مشخص نیست که آیا مجتبی، پسر و جانشین خامنهای - که از زمان تصدی مقام رهبری در ملاء عام ظاهر نشده است - در مراسم اصلی در تهران شرکت خواهد کرد یا خیر.
در همین حال رژیم ایران به ایالات متحده و اسرائیل در خصوص انجام هرگونه حمله در جریان مراسم تشییع و آیینهای مربوط به آن هشدار داده است. این در حالیست که تدابیر شدید امنیتی در خیابانهای تهران برقرار است؛ خودروهای نیروی انتظامی در امتداد خیابانهای اصلی مستقر شدهاند و نیروهای پلیس و اعضای نیروی شبهنظامی بسیج با موتورسیکلت در پایتخت — شهری با جمعیتی بیش از ۱۰ میلیون نفر — گشتزنی میکنند.
گزارشگر الجزیره از تهران گفت: مرگ خامنهای - که ۳۶ سال رهبری جمهوری اسلامی را بر عهده داشت - بُعد نمادینی به این مراسم بخشیده که ریشه در سنتهای عمیقاً ریشهدار شیعه در شهادت و عزاداری دارد؛ چنین مناسبتهایی معمولاً شامل دستههایی است که در آنها شرکتکنندگان برای ابراز غم و اندوه خود به سینه یا پشت خود میکوبند.
شب گذشته در مرکز تهران، جمعیت گریان گرد هم آمدند و شعارهایی را به رهبری یکی از اعضای بسیج سر دادند، در حالی که دیگران تصاویر خامنهای را پخش میکردند. یک پارک بزرگ در پایتخت به یک اردوگاه موقت برای این رویداد تبدیل شد و هلال احمر ایران بیش از ۴۰۰ چادر برپا کرد. هتلها تخفیف ارائه دادند و مدارس، مساجد و سالنهای ورزشی برای اسکان عزاداران آماده شدند، در حالی که مسیرهای اتوبوس و قطار برای هماهنگی با مراسم تشییع جنازه تغییر مسیر دادند.
مقامات حکومتی دستور تعطیلی ادارات دولتی و خصوصی در تهران را از روز شنبه تا دوشنبه صادر کردند و محدودیتهای ترافیکی نیز تردد خودروهای شخصی را در بخش بزرگی از مرکز شهر غیرممکن خواهد ساخت. علاوه بر این، حریم هوایی تهران از روز جمعه بهصورت جزئی و در روز دوشنبه بهطور کامل بسته خواهد بود.
پس از مراسم تشییعجنازهای که مقامات آن را «عظیم» توصیف کردهاند و قرار است روز دوشنبه در مرکز تهران برگزار شود، پیکر به شهر قم — کانون مرجعیت دینی شیعیان در ایران — منتقل خواهد شد تا مراسم دیگری در روز سهشنبه در آنجا برگزار گردد. سپس قرار است مراسمی در روز چهارشنبه در شهرهای نجف و کربلای عراق با حضور چهرههای ارشد گروههای همپیمان جمهوری اسلامی در منطقه برگزار شود.
رهبران قدرتهای جهان و منطقه غایباند
با وجود دعوت رسمی جمهوری اسلامی، رهبران هیچیک از قدرتهای جهانی در مراسم علی خامنهای حضور ندارند. کشورهای روسیه، چین، هند و ترکیه نیز تنها به اعزام مقامهای ردهپایین خود به تهران اکتفا کردهاند. همزمان، نشریه آلمانی اشپیگل با اشاره به آمادهسازی حکومت برای برگزاری این مراسم نوشت: ریشههای این نظام جنایتکار همچنان پابرجا است.
شیرین عبادی، برنده نوبل صلح نی در مطلبی با عنوان «در پرخرجترین تشییع تاریخ، چه بر سر مردم میآید؟»، نوشت: حکومتی که میداند ممکن است مردم در مراسمش بمیرند اما تدبیری نمیاندیشد، بیرحم و جنایتکار است. حکومتی که برای جسد رهبرش قبر و بودجه و اتوبوس و آشپزخانه دارد، اما برای بیماران و فقرا و کودکان و زندانیان دارو و نان و عدالت ندارد، تنها سزاوار سرنگونی است. این تشییع، نمایش اقتدار نیست؛ اعتراف به ماهیت حکومتی است که زندگی مردم را خرج مرگ رهبرانش میکند.