سه شنبه، 5 اسفند ماه 1404 = 24-02 2026
چگونه تغییر رژیم در ایران از یک گزینه فرعی به یک هدف استراتژیک تبدیل شد؟
در آستانه نشست سرنوشتساز ژنو میان مقامات جمهوری اسلامی و واشنگتن، سایه جنگ بیش از هر زمان بر خاورمیانه سنگینی میکند. در حالی که تقویم به تاریخ ۷ اسفند ۱۴۰۴ (۲۶ فوریه ۲۰۲۶) نزدیک میشود، جهان شاهد یکی از بحرانیترین مقاطع تاریخ مدرن خاورمیانه است. فضای حاکم بر محافل سیاسی واشنگتن و پایتختهای اروپایی، فراتر از یک تنش دیپلماتیک ساده، نشاندهنده یک "شمارش معکوس نظامی" است.
بر اساس گزارش تفصیلی وال استریت ژورنال، مقامات ارشد پنتاگون طرحی را با عنوان "پاسخ متناسب و قاطع" نهایی کردهاند که در آن نه تنها تأسیسات هستهای و موشکی، بلکه مراکز کلیدی فرماندهی و کنترل نیز هدفگذاری شدهاند.
گزارش اخیر انبیسی نیوز حاکی از آن است که ترامپ این بار برخلاف دوره اول ریاست جمهوری خود، با هماهنگی عملیاتی کامل با اسرائیل عمل میکند. این رسانه به نقل از منابع اطلاعاتی نوشته است که "تغییر رژیم" از یک گزینه فرعی، به یک هدف استراتژیک بالقوه در اتاقهای جنگ تبدیل شده است.
رئیس جمهور آمریکا، در سخنرانی اخیر خود در باشگاه گلف مار-آ-لاگو که بازتاب وسیعی در نیویورک تایمز داشت، با لحنی که آمیختهای از تهدید و تمایل به معامله بود، اعلام کرد: «ما ماهها منتظر ماندیم. من به آنها زمان دادم، اما زمان رو به اتمام است. یا غنیسازی صفر را میپذیرند و یا با واقعیتی مواجه میشوند که هیچگاه تصورش را نمیکردند.»
این اظهارات در حالی مطرح میشود که گزارشهای میدانی از ورود تانکرهای سوخترسان KC-46 آمریکایی به فرودگاه بینالمللی بنگوریون خبر میدهند؛ اقدامی که از نظر کارشناسان نظامی فاکس نیوز، تنها یک معنا دارد: آمادهسازی برای حملات دوربرد و سنگین که نیاز به پشتیبانی لجستیک هوایی در آسمان منطقه دارد.
خبر تکمیلی دیگر این است که نه تنها ایالات متحده نیروی نظامی بسیار قدرتمندی را به منطقه گسیل داشته، بلکه در ساعات اخیر افشا شده است که تعدادی از هواپیماهای جنگی آمریکایی به همراه هواپیماهای سوخترسان ایالات متحده وارد فرودگاه بینالمللی بنگوریون در اسرائیل شدهاند. این شواهد همگی دال بر این است که قاطعیت ترامپ و تصمیم او برای حمله نظامی قطعی به نظر میرسد و اسرائیل نیز در وضعیت آمادگی کامل قرار دارد.»
از سوی دیگر، گزارشهای رویترز و آسوشیتدپرس نشان میدهد که کشورهای عرب منطقه، بهویژه عربستان سعودی و امارات، در پیامی محرمانه به واشنگتن تأکید کردهاند که خواهان درگیری تمامعیار نیستند، اما همزمان نفوذ منطقهای رژیم ایران را خطری وجودی میدانند.
در این میان، نقش بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائيل، در متقاعد کردن ترامپ غیرقابلانکار است. او در پارلمان اسرائیل صراحتا از «گوشمالی سخت» سخن گفته و گزارشهای تایمز اسرائیل نشان میدهند که تلآویو اسناد جدیدی از پیشرفتهای هستهای ایران در سایتهای زیرزمینی را به سیا ارائه داده است که نشان میدهد تهران تنها چند هفته با «نقطه گریز هستهای» فاصله دارد. این مقدمهچینیهای نظامی و رسانهای، نشست روز پنجشنبه در ژنو را به «آخرین سنگر دیپلماسی» تبدیل کرده است؛ نشستی که فراتر از یک گفتگو، یک اولتیماتوم تاریخی به شمار میرود.
اسرائيل تمایل به براندازی رژیم دارد
منشه امیر، کارشناس امور خاورمیانه، مقیم اسرائیل در گفتوگو با دویچه وله با تکیه بر وضعیت موجود معتقد است که تصور براندازی رژیم ایران در حال قوت گرفتن است. او میگوید: «با این وجود، بر اساس مجموعه اطلاعاتی که در هفتههای اخیر جمعآوری شده، اظهارات رسمی مقامات و مطالبی که در رسانههای معتبر منتشر میگردد، این تصور به شدت قوت میگیرد که ترامپ نیز به این نتیجهگیری نهایی رسیده است که بدون برانداختن حکومت کنونی در ایران، مشکل خاورمیانه حلوفصل نخواهد شد و کشورهای این منطقه روی آرامش و ثبات را به خود نخواهند دید.»
در خصوص نقش اسرائیل در حمله احتمالی به ایران، منشه امیر قائل به یک تاثیرگذاری ریشهای است و میگوید: «دولت اسرائیل در رسیدن آقای ترامپ و مقامات عالیرتبه آمریکایی به این نتیجهگیری استراتژیک، نقشی اساسی و کلیدی ایفا کرده است. اسرائیل با ارائه اسناد و مدارک بسیار گسترده و مستدل، مقامات واشنگتن را متقاعد کرده است که جز با برانداختن رژیم، مسائل منطقه خاورمیانه به صورت ریشهای حل نخواهد شد.»
به گفته او: «در اظهارات روزهای اخیر ترامپ مشاهده میکنیم که او نه تنها از موضوع برنامه اتمی ایران سخن میگوید، بلکه علیه سرکوب مردم ایران در اعتراضات مردمی نیز موضعگیری میکند که این امر میتواند نشاندهنده یک تغییر اساسی در دکترین رئیس جمهور آمریکا باشد.»
