انتخابات توسط فهرست‌های عربی به سرقت رفته است

بیانیه حزب حاکم لیکود (نتانیاهو): انتخابات در اسرائیل توسط فهرست‌های عربی به سرقت رفته است؛ فهرست‌هایی که از تروریسم حمایت می‌کنند و به دنبال نابودی دولت یهود هستند. ما صدها مورد مدرک و سند در خصوص سرقت انتخابات در حوزه‌های رأی‌گیری عربی، در اختیار پلیس، «شین‌بت» (سازمان امنیت داخلی) و کمیته مرکزی انتخابات قرار خواهیم داد. ما از پلیس و «شین‌بت» می‌خواهیم که درباره سرقت انتخابات توسط این فهرست‌های عربی تحقیق کنند. ما از کمیته مرکزی انتخابات می‌خواهیم که در قبال تخلفات کیفری‌ای که سلامت و صحت انتخابات را مخدوش کرده‌اند، فوراً وارد عمل شود. آنچه رخ داده، تعرضی سنگین به دموکراسی اسرائیل و حق رأی اسرائیلی‌هاست؛ باید اقدامی قاطع صورت گیرد.

این در حالیست که شمارش آرا در انتخابات کنست، پس از بسته شدن حوزه‌های رأی‌گیری در عصر دیروز، سه‌شنبه، همچنان ادامه دارد. میزان مشارکت رأی‌دهندگان به ۷۷.۷ درصد رسید. برخلاف آنچه نظرسنجی‌های پیش از انتخابات نشان می‌دادند، نتایج تاکنون حاکی از آن است که ائتلاف به رهبری بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر، در برابر ائتلاف مخالفان — که گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد کل ارتش، در رأس آن قرار دارد — پیشی گرفته است.

کمیته مرکزی انتخابات اعلام کرد که با شمارش ۸۵.۶ درصد آرا، ائتلاف نتانیاهو ۵۳ کرسی و ائتلاف آیزنکوت ۴۸ کرسی کسب کرده‌اند؛ در حالی که احزاب عرب نیز ۱۹ کرسی به دست آورده‌اند. بدین ترتیب، هیچ‌یک از طرفین به حد نصاب ۶۱ کرسیِ لازم برای کسب اکثریت در کنستِ ۱۲۰ نفره نرسیده‌اند. نه نتانیاهو و نه آیزنکوت، هیچ‌کدام پیروزی خود را اعلام نکرده‌اند.

کمیته انتخابات پیش‌تر اعلام کرد که میزان مشارکت رأی‌دهندگان به ۷۷.۷ درصد رسیده است؛ رقمی که بالاترین سطح از زمان انتخابات سال ۱۹۹۹ محسوب می‌شود.

اگر برآوردهای حاصل از نظرسنجی‌های پای صندوق‌های رأی تأیید شوند، ائتلاف ملی-مذهبی به رهبری نتانیاهو نخواهد توانست ۶۱ کرسیِ لازم برای تشکیل دولت را کسب کند (این ائتلاف پیش‌تر ۶۸ کرسی در اختیار داشت)؛ بدین ترتیب، هیچ مسیر مشخصی برای تشکیل دولت پیشِ روی آن‌ها باقی نخواهد ماند.

با این حال، این نتایج اولیه تفاوت چشمگیری با نتایج نظرسنجی‌های مهمِ نهایی دارد؛ نظرسنجی‌هایی که توسط شبکه‌های ۱۱، ۱۲ و ۱۳ تلویزیون اسرائیل انجام و جمعه گذشته — پیش از روز انتخابات — منتشر شدند. بر اساس آن نظرسنجی‌ها، جریانِ تحت رهبری آیزنکوت می‌توانست بین ۵۲ تا ۵۶ کرسی به دست آورد، در حالی که سهم جریانِ نتانیاهو ۵۰ کرسی پیش‌بینی شده بود و ۱۸ تا ۱۹ کرسی نیز به فهرست‌های عربی اختصاص می‌یافت.

عوامل مؤثر در بروز این اختلاف

تفاوت میان برآوردهای حاصل از نظرسنجی‌های افکار عمومی و نتایج اولیه انتخابات اسرائیل را می‌توان به عوامل متعددی نسبت داد که به شرح زیر خلاصه می‌شوند:

حد نصاب انتخاباتی: چندین حزب کوچک در نزدیکی «حد نصاب انتخاباتی» قرار داشتند؛ یعنی حداقل درصدی از مجموع آرای صحیح که برای ورود به کنست (پارلمان اسرائیل) لازم است و در حال حاضر ۳.۲۵ درصد تعیین شده است. این بدان معناست که ناکامی در دستیابی به این حد نصاب — حتی با اختلاف یک رأی — منجر به حذف هزاران رأی می‌شود. در نتیجه، این امر تعداد کرسی‌های اختصاص‌یافته به سایر احزاب را تغییر می‌دهد؛ پدیده‌ای که نظرسنجی‌های افکار عمومی قادر به پیش‌بینی یا بازتاب آن نیستند.

حاشیه خطا و معضل روش‌شناختی: در ۱۶ اکتبر، نشریه «تایمز آو اسرائیل» اظهاراتی از کارشناسان نظرسنجی منتشر کرد که به فقدان نظارت دقیق و سخت‌گیرانه اشاره داشتند. کمیته مرکزی انتخابات تنها اطلاعات روش‌شناختی اولیه‌ای را از مؤسسات نظرسنجی درخواست می‌کند—مانند حجم نمونه، هویت پاسخ‌دهندگان، تاریخ‌ها و حاشیه خطا—در حالی که انجام نظرسنجی‌های دقیق مستلزم اطلاعات بسیار جامع‌تری است و نیازمند جزئیات دقیق‌تری هستند—از جمله وزن‌دهی اعمال‌شده بر نتایج و میزان پوشش‌دهی آن‌ها در میان اقشار مختلف جامعه اسرائیل—با این حال، این روزنامه اسرائیلی خاطرنشان کرد که بخش عمده‌ای از این اطلاعات، جزو اسرار تجاری محسوب شده و توسط خودِ مؤسسات نظرسنجی محرمانه نگه داشته می‌شوند.

علاوه بر این، «حاشیه خطا» همچنان عاملی قابل‌توجه است؛ برای نمونه، در مورد «کانال ۱۲» اسرائیل، این رقم ۴.۴ درصد است—که معادل تقریباً ۵ کرسی از مجموع ۱۲۰ کرسی کنست (پارلمان اسرائیل) می‌باشد—حاشیه‌ای که بسیار فراتر از آن میزانی است که برای تعیین پیروزی یک جناح سیاسی در انتخابات لازم است.

مشارکت رأی‌دهندگان و ممنوعیت انتشار نظرسنجی‌ها: طبق اعلام کمیته مرکزی انتخابات، میزان مشارکت رأی‌دهندگان به ۷۷.۷ درصد رسید که بالاترین سطح از سال ۱۹۹۹ محسوب می‌شود. در ساعات پایانی، ستادهای انتخاباتی نتانیاهو — که با دامن زدن به هراس از افزایش چشمگیر مشارکت رأی‌دهندگان عرب، پایگاه هواداران راست افراطی او را بسیج کرده بودند — به تحرک بیشترِ اردوگاه حامیان او کمک کردند. در همین حال، قانون، انتشار نظرسنجی‌ها را در چهار روز منتهی به انتخابات ممنوع کرده است؛ دوره‌ای که اغلب با رویدادها و تحولاتی همراه است که می‌تواند نتایج نهایی انتخابات را نسبت به آنچه پیش‌تر در نظرسنجی‌ها پیش‌بینی شده بود، تغییر دهد.

ماهیت شمارش آرا و «پاکت‌های دوگانه»: نتایج اولیه انتخابات نشان می‌داد که ائتلاف نتانیاهو — پس از شمارش یک‌سوم آرا — ۵۹ کرسی، و پس از شمارش نیمی از آرا، حدود ۵۵ تا ۵۶ کرسی به دست آورده است. این ارقام هنوز شامل حدود ۶۵۰ هزار «پاکت دوگانه» نمی‌شوند؛ آرایی که توسط گروه‌های خاصی — از جمله سربازان، افسران، دیپلمات‌ها و کارکنان سفارتخانه‌های اسرائیل در خارج از کشور، و همچنین بیماران بستری در بیمارستان‌ها، کادر درمان، زندانیان و بازداشت‌شدگان — به صندوق ریخته شده است. این آرا در مرحله‌ای دیگر شمارش می‌شوند و می‌توانند بر توزیع نهایی کرسی‌ها تأثیر بگذارند.

سیستم «پاکت دوگانه» یک مکانیزم رأی‌گیری است که در انتخابات اسرائیل استفاده می‌شود و به گروه‌های خاصی از رأی‌دهندگان اجازه می‌دهد تا رأی خود را خارج از حوزه‌های رأی‌گیری که رسماً ثبت‌نام شده‌اند، به صندوق بیندازند. در این فرآیند، برگه رأی مخفی - که حاوی خود رأی است - درون یک پاکت داخلی قرار می‌گیرد که سپس در یک پاکت خارجی دوم قرار می‌گیرد که اطلاعات شخصی و شماره شناسایی رأی‌دهنده روی آن ثبت می‌شود.

جنبه‌هایی که اندازه‌گیری را به چالش می‌کشند: در حالی که نظرسنجی‌های عمومی در اسرائیل ترجیحات رأی‌دهندگان را برای احزاب سیاسی مختلف ردیابی می‌کنند، نمی‌توانند به طور قطعی پیش‌بینی کنند که چه کسی واقعاً در حوزه‌های رأی‌گیری حاضر خواهد شد. 30 درصد از رأی‌دهندگانی که رأی نمی‌دهند، می‌تواند عامل تعیین‌کننده‌ای در تغییر چشم‌انداز انتخابات باشد. علاوه بر این، نظرسنجی از برخی از بخش‌های جامعه دشوار است - مانند حریدی‌ها (یهودیان فوق ارتدکس) که اغلب از تلفن‌های هوشمند اجتناب می‌کنند و بادیه‌نشینانی که در روستاهای ناشناخته در نقب زندگی می‌کنند.

کمیته انتخابات امروز نیز به شمارش آرا ادامه می‌دهد و بعید است نتایج نهایی پیش از فردا مشخص شود. تأخیر در اعلام نتایج کامل، ناشی از زمانی است که برای شمارش و جمع‌بندی آرای سربازان و دیپلمات‌ها مورد نیاز است.