
در روزهای اخیر، شرکت هوش مصنوعی OpenAI پس از یک توقف کوتاه در توسعه، از «آسترا» - که به عنوان جدیدترین و قدرتمندترین مدل آن توصیف میشود - رونمایی کرد (فیلم زیر). این توقف ناشی از حوادثی بود که در آنها مدلهای آزمایشی هوش مصنوعی یا «عاملهای خودمختار» از کنترل توسعهدهندگان و محدودیتهای برنامهریزیشده رهایی یافتند - پدیدهای که به عنوان «فرار» مدلها شناخته میشود.
OpenAI ادعا میکند که آسترا قدرتمندترین مدل هوش مصنوعی است که این شرکت تاکنون معرفی کرده است و در مقایسه با پیشنهادات سایر شرکتها بیرقیب است. طبق گزارشی از *واشنگتن پست*، گرگ بروکمن، رئیس OpenAI، اظهار داشته است که قابلیتهای این مدل به قابلیتهای انسان نزدیک شده و حتی از آن پیشی میگیرد.
به نوشته این روزنامه، براکمن تا آنجا پیش میرود که «آسترا» (Astra) را یک مدل «هوش مصنوعی عمومی» (AGI) بسیار توانمند توصیف میکند؛ بدین معنا که این مدل از قابلیت استدلال و یادگیری خودکارِ وظایف کاملاً جدید برخوردار است و میتواند به عنوان یک عامل دیجیتال خودمختار، برنامههای رایانهای را بدون هیچگونه دخالت انسانی مدیریت کند.
اما «آسترا» چه قابلیتهایی ارائه میدهد و آیا واقعاً با هیاهوی تبلیغاتی ایجادشده توسط OpenAI همخوانی دارد؟
توانایی استفاده از رایانه همچون انسان
بر اساس گزارش «واشنگتن پست»، OpenAI توضیح داده است که مدل «آسترا» برای استفاده از رایانه به همان شیوه انسانها آموزش دیده است؛ قابلیتی که به آن امکان میدهد هر کاری را که یک کاربر انسانی میتواند در رایانه خود انجام دهد، به اجرا درآورد.
این قابلیتها شامل انجام وظایف مالی طولانی و پیچیده — مانند آمادهسازی اظهارنامههای مالیاتی — و توسعه بازیهای ویدیویی با حداقل نظارت انسانی، و همچنین حل بیدردسر معماهای ریاضی دیرینه است.
گزارشی از وبسایت فناوری آمریکایی *PCMag* نشان میدهد که مدل «Astra» بر اساس آزمونهای مختلفِ سنجش توانمندی، عملکردی بهتر از جدیدترین مدلهای پیشرفته رقبا — نظیر «Claude 3.5» از شرکت Anthropic یا «Gemini 1.5 Flash» از گوگل — دارد.
برتری در انجام وظایف عاملیتمحور و تصمیمگیری
گزارش *PCMag* خاطرنشان میکند که مدل «Astra» توانایی خود را در درک قصد کاربر از دستورات ارتقا داده است؛ بدین ترتیب، وظایف را دقیقاً مطابق با خواسته کاربر و بدون هیچگونه ابهامی به انجام میرساند.
این مدل به لطف توانایی تصمیمگیری مستقل، در پاسخگویی به طیف وسیعی از پرسشها با نرخ خطای کمتر نسبت به گذشته پیشرفت کرده و قابلیتهای آن برای جستجو در اینترنت و استفاده سریعتر از رایانه نیز ارتقا یافته است.
پیشرفتهای چشمگیر در حوزههای سلامت، علم و ریاضیات
بر اساس گزارش روزنامه «گاردین»، شرکت OpenAI مدل «آسترا» (Astra) را جهشی قابلتوجه نسبت به نسلهای پیشین در زمینههای علم، سلامت و ریاضیات میداند.
این مدل قادر است در کمتر از سه دقیقه کارهایی نظیر ترسیم نقشههای مهندسی، ساخت بازیهای رایانهای، سفارش غذا و کمک به جستجوی شغل را انجام دهد؛ وظایفی که انجام آنها توسط انسان معمولاً حدود پنج ساعت زمان میبرد.
برتری صرف در زمینه مصرف
نتایج عملکرد و آزمونهای بنچمارک که توسط پلتفرم مستقل آمریکایی «Artificial Analysis» انجام شده، روایتی متفاوت از آنچه در بیانیه رسمی OpenAI آمده است، ارائه میدهد.
این آزمونها نشان میدهند که مدل «Astra» از نظر نرخ مصرف توکن، عملکرد بهتری نسبت به جدیدترین مدل شرکت Anthropic، یعنی «Claude 3.5 Sonnet» دارد؛ بهطوری که هزینه انجام یک وظیفه با استفاده از «Astra» تقریباً ۴.۲۱ دلار بوده است، در حالی که همین کار با مدل «Claude 3.5 Sonnet» هزینهای معادل ۶.۱۲ دلار در پی داشته است.
در غیر این صورت، عملکرد این دو مدل در وظایف گوناگون بهطور قابلتوجهی مشابه است؛ بر اساس آزمایشهای این پلتفرم، مدل «Astra» امتیاز هوش عمومی ۵۵ را کسب کرد، در حالی که امتیاز مدل «Fable 5.1» برابر با ۵۷ بود.
محدودسازی قابلیتهای سایبری و انجام آزمایشها توسط دولت آمریکا
در راستای رسیدگی به نگرانیهای موجود پیرامون قابلیتهای سایبری مدلهای پیشرفته هوش مصنوعی، گزارشی از نشریه «PC Magazine» حاکی از آن است که شرکت OpenAI به دلیل هراس از سوءاستفادههای مخرب، قابلیتهای سایبری این مدل را بهشدت محدود کرده است.
همچنین گزارشی از روزنامه «واشنگتن پست» نشان میدهد که مدل «Astra» در چارچوب ضوابط جدیدی که برای محافظت از عموم در برابر استفادههای زیانبار از هوش مصنوعی تدوین شدهاند، توسط دولت ایالات متحده مورد ارزیابی و آزمایش قرار گرفته است.
دولت از OpenAI نخواست که مدل «Astra» را تغییر دهد یا انتشار آن را متوقف کند؛ امری که نشان میدهد این مدل برای عرضه و استفاده در سطح جهانی ایمن است.
سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI، پیشتر در مصاحبهای با بلومبرگ توضیح داده بود که مدلی که از محیط آزمایش خارج شده و به پلتفرمهای بیرونی راه یافته بود، «Astra» نبوده است.
این موضوع حاکی از وجود مدلهای دیگری است که حتی پیشرفتهتر بوده و OpenAI هماکنون در حال توسعه آنهاست.