
برخی ناظران معتقدند از آنجایی که تفاهمنامه میان رژیم ایران و آمریکا با چالشهای زیادی مواجه خواهد شد و از اساس هدف وارثان خامنهای خرید وقت است، از هم اکنون میتوان تصور کرد که این قضیه از هر دو سو قربانی خواهد گرفت. از سوی جمهوری اسلامی بدون شک قربانی آن قالیباف خواهد بود و از سوی کاخ سفید، جیدی ونس، معاون رئیس جمهور آمریکا. دولت اسرائیل با آگاهی از این موضوع درصدد ارائه پیشنهادی به ترامپ است مبنی بر اینکه اگر پس از انتخابات ماه نوامبر در آمریکا، پرونده ایران بطور کامل به مارکو روبیو، وزیر امور خارجه سپرده شود، تل آویو حاضر است در مورد لبنان از خود نرمش نشان دهد.
بر اساس شنیدهها، یکی از بندهای تفاهم اولیه، تعهد متقابل رژیم ایران (و متحدانش) و آمریکا (و شرکای منطقهایاش) برای خودداری از اقدامات تهاجمی علیه یکدیگر است. توقف درگیریها در تمام جبههها از جمله لبنان، نیازمند تغییراتی در راهبرد منطقهای است. در این میان، نقش اسرائیل بسیار تعیینکننده ارزیابی میشود. نگرانیِ جدی در تهران و واشنگتن این است که اسرائیل برای تخریب روند دیپلماسی، دست به اقدامات ایذایی بزند. حمله مستقیم به داخل ایران یا انجام عملیات سایبری، خرابکاری در تأسیسات، ترور مقامات و افشای اطلاعات محرمانه، ابزارهایی هستند که اسرائیل سابقه طولانی در استفاده از آنها دارد و میتواند با نفوذ لابیهای خود در واشنگتن، روند مذاکرات را به بنبست بکشاند.
ساعتی پیش در پیامی منتسب به مجتبی خامنهای که از تلویزیون دولتی قرائت شد، رهبر جمهوری اسلامی که از زمان انتخاب هیچ ویدیو یا تصویری از او منتشر نشده، گفت: «در اصل، من دیدگاه متفاوتی داشتم، اما به دلیل تعهدی که رئیسجمهور محترم (پزشکیان) بهعنوان رئیس شورای عالی امنیت ملی از طرف خود و سایر اعضا برای حفظ حقوق ملت ایران و جبهه مقاومت به من داد و مسئولیت آن را پذیرفت، اجازه این کار را صادر کردم. منتظر تحقق شروط گفته شده خواهیم بود اما بدیهی است مذاکرات حضوری که در آینده برقرار خواهد شد، به معنی پذیرش نظر دشمن نخواهد بود.»
پیام منتسب به مجتبی خامنه ای در حالی از صداوسیمای جمهوری اسلامی قرائت شد که تا پیش از این تصور بر این بود که محمد باقر قالیباف مذاکرات با آمریکا را هدایت می کند. این شائبه با سخنان شب گذشته او و زمانی که بارها از اول شخص مفرد در روند تصمیمگیری استفاده کرد بیش از پیش تقویت شده است.
امضای ناگهانی این توافق از سوی ترامپ و پزشکبان در حالی رخ داد که پیش از این مقرر شده بود هیئتهای مذاکرهکننده به ریاست محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی و جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، روز جمعه برای نهاییسازی سازوکارها راهی سوئیس شوند.
در عین حال بررسی جامع این سند که از قبل بخش هایی از آن توسط رسانه های ایرانی و خارجی منتشر شده بود، قابل توجه است. این سند به دو زبان فارسی و انگلیسی منتشر و به امضا رسیده است و دو طرف مدعی هستند که اسناد فارسی و انگلیسی کاملا مشابه یکدیگر هستند.
امضای این یادداشت تفاهم، نه پایان کار که نقطه آغاز روبرو شدن با چالشهای پیش روی تهران و واشنگتن است. دورانی که دو طرف باید تلاش کنند به راهی میانه برای حل مشکلاتشان برسند در حالی که پیش از این دو بار در جریان مذاکرات به نقطه درگیری نظامی رسیدند.